{"id":13694,"date":"2021-05-03T14:11:08","date_gmt":"2021-05-03T14:11:08","guid":{"rendered":"http:\/\/ceogr.edu.pl\/?p=13694"},"modified":"2021-05-03T14:11:08","modified_gmt":"2021-05-03T14:11:08","slug":"konstytucja-3-go-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/?p=13694","title":{"rendered":"Konstytucja 3-go Maja"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Droga do konstytucji majowej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w 1772 roku, wtedy to kr\u00f3l i ob\u00f3z \u00a0 \u00a0 z nim zwi\u0105zany, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z caryc\u0105 filozofk\u0105 do niczego pozytywnego nie doprowadzi. Postanowiono dzia\u0142a\u0107 i na sejmie rozbiorowym, kt\u00f3ry akceptowa\u0142 pierwszy rozbi\u00f3r Rzeczpospolitej, podsuni\u0119to pos\u0142om ustawy, kt\u00f3re mia\u0142y w przysz\u0142o\u015bci zapobiec takim zdarzeniom. Reformatorzy wiedzieli, \u017ce sparali\u017cowani strachem pos\u0142owie zaakceptuj\u0105 wszystko i w my\u015bl zasady \u201c takie b\u0119d\u0105 Rzeczypospolite, jakie ich m\u0142odzie\u017cy chowanie\u201d powo\u0142ano do \u017cycia Komisj\u0119 Edukacji Narodowej, kt\u00f3ra w 1775 roku utworzy\u0142a Towarzystwo do Ksi\u0105g Elementarnych. To wszystko mia\u0142o na celu wychowa\u0107 patriotyczn\u0105 m\u0142odzie\u017c szlacheck\u0105, kt\u00f3ra zrozumie potrzeb\u0119 reform.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Reformatorzy pracowali nieprzerwanie i 1788 roku zwo\u0142ano sejm, kt\u00f3ry z ich inicjatywy zosta\u0142 przekszta\u0142cony w konfederacj\u0119, kt\u00f3rej nie obejmowa\u0142y ramy czasowe i nie obowi\u0105zywa\u0142o liberum veto. Sejm obradowa\u0142 nieustannie i 3-go maja 1791 roku uchwali\u0142 konstytucj\u0119.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Dlaczego zrobiono to w\u0142a\u015bnie 3-go maja? Data by\u0142a wybrana nieprzypadkowo. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pos\u0142\u00f3w rozjecha\u0142a si\u0119 do dom\u00f3w na \u015bwi\u0119ta Wielkanocne. Tote\u017c reformatorzy poinformowali swoich zwolennik\u00f3w i pod nieobecno\u015b\u0107 nieprzychylnych pos\u0142\u00f3w ob\u00f3z patriotyczny uchwali\u0142 konstytucj\u0119.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Zmiany mia\u0142y usprawni\u0107 i unowocze\u015bni\u0107 pa\u0144stwo. Konstytucja wprowadza\u0142a dziedziczno\u015b\u0107 tronu, ustawy mia\u0142y wchodzi\u0107 w \u017cycie wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w, znosi\u0142a liberum veto, bogate mieszcza\u0144stwo zr\u00f3wnywa\u0142a w prawach ze szlacht\u0105, wprowadza\u0142a sta\u0142e podatki, sta\u0142\u0105 armi\u0119, w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 mia\u0142 sprawowa\u0107 kr\u00f3l i podlegli mu ministrowie. By\u0142 to szereg reform ustrojowych, kt\u00f3re mog\u0142y sprawi\u0107 z Rzeczpospolitej sprawne i nowoczesne pa\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Niestety konserwaty\u015bci zawi\u0105zali konfederacj\u0119, kt\u00f3rej z pomoc\u0105 przysz\u0142a Rosja a p\u00f3\u017aniej Prusy, wybuch\u0142a kr\u00f3tka wojna w obronie konstytucji i zosta\u0142a ona obalona. Trzeba tu wspomnie\u0107 o samym kr\u00f3lu, kt\u00f3ry przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do konfederat\u00f3w. By\u0142 to najwi\u0119kszy b\u0142\u0105d Stanis\u0142awa Augusta w kontek\u015bcie historycznym i pami\u0119\u0107 po sobie pozostawionej. Gdyby nie ten gest potomni pami\u0119taliby go jako cz\u0142owieka d\u0105\u017c\u0105cego do dobra kraju i naprawy Rzeczypospolitej. Tym czynem da\u0142 prawo swoim krytykom do zarzucania mu zdrady sprawy o kt\u00f3r\u0105 walczy\u0142. Ocena kr\u00f3la mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cna i ka\u017cdy musi si\u0119 z ni\u0105 zmierzy\u0107 samemu. Trzeba powiedzie\u0107 (przytoczy\u0107) utarte ju\u017c ale prawdziwe has\u0142o, \u017ce by\u0142 to druga na \u015bwiecie i pierwsza w Europie konstytucja.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Maciej Gruszkowski<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Droga do konstytucji majowej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w 1772 roku, wtedy to kr\u00f3l i ob\u00f3z \u00a0 \u00a0 z nim zwi\u0105zany, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z caryc\u0105 filozofk\u0105 do niczego pozytywnego nie doprowadzi. Czytaj wi\u0119cej…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[116],"tags":[],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13694"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13694"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13698,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13694\/revisions\/13698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ceogr.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}